De vakantie is voorbij. En dan merk je: ik wil dit niet meer….

Soms maakt juist een periode van afstand voelbaar wat tijdens het werk minder goed merkbaar was. Dit gaat niet meer. Of: ik wil dit niet meer.

Niet voor niets komen dit soort loopbaanvragen in mijn coachpraktijk regelmatig na de zomervakantie – en ook na de kerstperiode – naar boven.

Maar wat zegt dat gevoel eigenlijk? En hoe onderzoek je wat er niet meer past én wat je nodig hebt om weer met meer energie en plezier te kunnen werken? Daarover gaat deze blog.

Na een paar weken vakantie stap je weer je werkende leven in. En wat vóór de vakantie nog min of meer vanzelf ging, voelt ineens anders.

Misschien merk je: dit gaat niet meer.
Of misschien: ik wil dit niet meer.

Dat je gezondheid niet meer toelaat wat voorheen vanzelfsprekend was. Dat je niet meer terug wilt naar de functie waarin je bent uitgevallen. Dat de sfeer of organisatie veranderd is. Of dat het werk waar je jarenlang voor ging, simpelweg niet meer bij je past.

En dan?

Misschien weet je dat nog helemaal niet.

Want beseffen dat iets niet meer gaat of niet meer past, betekent nog niet dat je al weet wat ervoor in de plaats moet komen.

Je hoeft niet meteen te weten wat je wél wilt

In mijn werk als loopbaanadviseur kom ik regelmatig mensen tegen die behoorlijk goed weten wat ze niet meer willen.

Niet meer die voortdurende hectiek.
Niet meer alleen maar achter een beeldscherm.
Niet meer zoveel verantwoordelijkheid.
Niet meer een organisatie waarin ze zich niet thuis voelen.

Maar zodra de vraag komt wat wil je dan wél?, stokt het.

En dat is niet zo vreemd.

We zijn geneigd een loopbaanvraag snel te willen oplossen. Vacatures bekijken. Functies bedenken. Een test doen. Misschien AI om ideeën vragen of een opleiding zoeken.

Terwijl het soms veel zinvoller is om nog even niet naar het antwoord te springen.

Eerst onderzoeken: wat maakt eigenlijk dat dit werk niet meer bij je past?

Zeker wanneer je herstellende bent van ziekte, stress of burn-out, is het belangrijk om vragen niet te snel door elkaar te halen. Wat past structureel niet meer bij je? En wat lukt op dit moment niet omdat je belastbaarheid nog beperkt is?

Dat onderscheid kan belangrijk zijn voordat je conclusies trekt over je werk of toekomst.

Loopbaanvragen zijn soms ook levensfasevragen

Misschien is je werk veranderd.

Maar misschien ben jij zelf veranderd.

Werk dat tien of vijftien jaar geleden goed bij je paste, hoeft dat nu niet meer te doen. Je leven verandert, je doet ervaringen op en je prioriteiten kunnen verschuiven.

Misschien wil je minder hard werken en meer ruimte overhouden voor je leven buiten het werk. Misschien is zingeving belangrijker geworden. Of juist vrijheid, zekerheid, creativiteit of contact met anderen.

Ook je belastbaarheid kan veranderen. Wat je jarenlang moeiteloos deed, kan meer energie gaan kosten. Andersom kun je juist ontdekken dat je toe bent aan meer uitdaging of dat kwaliteiten die je in de loop der jaren hebt ontwikkeld nauwelijks ruimte krijgen in je huidige werk.

Daarom is een loopbaanvraag niet altijd alleen een vraag over werk.
Het kan ook een levensfasevraag zijn:

Past de manier waarop ik nu werk nog bij de persoon die ik inmiddels ben en bij het leven dat ik wil leiden?

Kijk niet alleen naar functies

Bij loopbaanvragen wordt vaak vooral gekeken naar wat iemand kan gaan doen.

Maar passend werk gaat over meer.

Over de inhoud van je werk én over de omstandigheden waarin je dat doet. Hoeveel autonomie heb je nodig? Welk tempo past bij je? Hoeveel verantwoordelijkheid? Hoe belangrijk zijn samenwerken, zingeving, creativiteit of zekerheid?

En ook heel praktisch: waar krijg je energie van en wat kost je structureel meer dan het oplevert?

Soms vinden mensen hun werk inhoudelijk nog steeds leuk, maar ontdekken ze dat vooral de manier waarop het werk georganiseerd is hen te veel kost.
Dan is de conclusie ik moet iets heel anders gaan doen misschien te snel.

Want wat past er eigenlijk nog wél?

Dat vind ik een veel interessantere vraag.

Niet alles is met je hoofd op te lossen

Zeker bij loopbaanvragen zie ik mensen veel nadenken.

Lijstjes maken. Voor- en nadelen afwegen. Vacatures bekijken. Nog een keer bedenken wat verstandig is.

Dat denken is nuttig. Maar het heeft ook zijn grenzen.

Soms weet je hoofd nog niet wat de volgende stap is, terwijl je al wel merkt dat iets niet meer klopt.

Daarom werk ik in loopbaanbegeleiding niet alleen met vragen als wat kun je? en wat wil je?

Ik kijk ook naar wat iemand ervaart. Wanneer gaat je energie omhoog? Wanneer haak je af? Waar word je nieuwsgierig van? Waar voel je weerstand? En welke patronen neem je misschien mee van de ene werksituatie naar de andere?

Daarna komt de praktische vertaalslag: wat betekent dit voor werk dat bij jou past en welke mogelijkheden kun je gaan onderzoeken?

Misschien is het tijd voor een loopbaan-APK

Je hoeft niet te wachten tot je vastloopt of met tegenzin naar je werk gaat om bij je loopbaan stil te staan.

Eigenlijk zou zo nu en dan een loopbaan-APK helemaal niet zo gek zijn.

Waar sta ik nu?
Wat geeft me nog steeds plezier en energie?
Wat past niet meer?
Wat is er in mijn werk én in mijn leven veranderd?
Wat wil ik de komende jaren behouden, ontwikkelen of juist anders doen?

Soms is de uitkomst helemaal niet dat je weg moet.

Misschien zijn er binnen je huidige organisatie mogelijkheden om taken anders in te richten, een andere rol te onderzoeken, minder of anders te werken, een opleiding te volgen of je verder te ontwikkelen.

Kijk daarom ook eens wat je werkgever aanbiedt. Veel organisaties hebben een persoonlijk ontwikkelbudget, opleidingsbudget of mogelijkheden voor loopbaanbegeleiding. Soms zijn die mogelijkheden er wel, maar worden ze nauwelijks gebruikt.

Vraag ernaar bij je leidinggevende of HR en kijk ook in je cao of arbeidsvoorwaarden.

En als het écht niet meer gaat?

Merk je dat je stressklachten toenemen, dat je maar niet herstelt van vermoeidheid of dat je je zorgen maakt over hoe het met je gaat? Neem die signalen dan serieus en blijf er niet te lang alleen mee rondlopen.

Bespreek het bijvoorbeeld met je huisarts en, als dat passend is, met je leidinggevende of bedrijfsarts.

Soms is de eerste vraag namelijk niet: welk werk past beter bij mij?
Maar: wat heb ik nu nodig om te herstellen en niet verder over mijn grenzen te gaan?

Gebruik eens één werkweek als onderzoek. Noteer aan het einde van iedere werkdag kort:

• een moment waarop je energie kreeg of lekker bezig was;
• een moment waarop je energie wegzakte of je spanning voelde;
• een moment waarop je nieuwsgierig werd of ergens meer van zou willen.

Kijk daarbij niet alleen naar wat je deed. Wat maakte dat moment prettig of juist niet? Was er bijvoorbeeld rust of tijdsdruk, vrijheid of sturing, contact of juist ruimte om alleen te werken?

Kijk na een week terug. Welke patronen zie je?

Misschien weet je dan nog niet welk werk bij je past. Maar je hebt wel concrete aanwijzingen over wat jij nodig hebt om prettig en met energie te kunnen werken.